Categorie archief: Uncategorized

Hoe je netwerk van levensbelang is in de journalistiek

Het hebben van goede contacten is het belangrijkste wat er is in de journalistiek. Dat wist ik vaag al wel, maar op onze Kosovo-reis merkte ik in de praktijk hoe belangrijk je netwerk is. Ze kunnen je reis maken en breken. In ons geval maakten ze onze reis. Een goede contactpersoon bracht ons zelfs een interview met de president van Kosovo.

Stefan van Dijk was degene die ons op het idee bracht om Kosovo te bezoeken. Deze voormalige journalist verhuisde enkele jaren geleden vanuit Nederland naar Kosovo om daar te gaan werken voor verschillende hulporganisaties. Ik kende hem en hij maakte me enthousiast over het land en vertelde er veel over. Mijn groepsgenoten vonden Kosovo ook wel spannend klinken en zodoende belandden we twee weken in Kosovo. Tijdens ons verblijf had ik voortdurend contact met Stefan. Als hij een idee voor een verhaal had, speelde hij dat door aan ons. Als we informatie nodig hadden, stelden we hem via Facebook een vraag. Op de tweede dag spraken we met hem af en vertelde hij ons in ruil voor een halve liter bier en een overheerlijke lunch alles over Kosovo. Zonder Stefan was deze reis veel minder goed gelopen.

Hij bracht ons in contact met een woordvoerder van de overheid. Zij kon ons vergezellen tijdens een demonstratie tegen seksueel misbruik. Op deze demonstatie speechte de presidente. Via haar kregen we de first lady tien minuten te spreken. Mede mogelijk gemaakt door onze uitstekende contactpersoon.

Uiteindelijk hangt het hele slagen van je reis dus af van de mensen die je al dan niet per ongeluk ontmoet. Toevallige ontmoetingen brachten ons op onverwachte plekken en mooie verhalen. Contacten waarmee we langer contact hadden, gaven ons telefoonnummers en adressen. Ik merkte in Kosovo pas dat een journalist is de hele dag aan het netwerken is.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

De journalist in Kosovo als speelbal van propaganda

Hoe maak je een artikel in een land waarin iedereen propaganda gebruikt? Kosovo is een land met vijf grote religies in verschillende verschijningsvormen. Er zijn zes etniciteiten in een land met nog geen twee miljoen inwoners. Qua grootte en inwoneraantal zo groot als de provincie Gelderland maar dan heel, heel ingewikkeld.

Ik schreef in Kosovo een artikel over de Servische enclave Gracanica. Een gebiedje met vijftien dorpen met vooral Servische inwoners. Het is zoals het dorp van Asterix en Obelix. Om hen heen leven honderdduizenden Albaniërs. De twee bevolkingsgroepen leven langs elkaar heen, zoals een stel dat van plan is om te scheiden. Het lastige van de situatie is dat ik een compleet verhaal wil maken, maar dat ik door alle partijen wordt gemanipuleerd.

Voor het eerst sinds mijn opleiding leerde ik hoe een journalist voortdurend op het verkeerde been wordt gezet. Geschiedenis is blijkbaar niet iets feitelijks, maar onderhevig aan interpretaties en verschillende waarheidsvindingen. De Serviërs vertelden mij dat Gracanica bij Servië hoort. Het 700 jaar oude klooster in Gracanica duidt er op dat de Serviërs al honderden jaren in dit gebied wonen. Hun claim is echter dat heel Kosovo een provincie is van Servië. Een afvallige provincie, dat wel. De Albaniërs vertellen me dat Kosovo behoort tot de Albanezen en dat ze bevrijdt zijn van de Serviërs. Maar de Serviërs wonen toch ook al honderden jaren in dit land? Zijn zij dan ook niet tenminste voor een deel rechtmatig eigenaar?

Voor hen die me tot nu toe gevolgd zijn: chapeau. Vragen als hierboven gesteld, moest ik me voortdurend afvragen toen ik bezig was met het artikel. Zitten ze me nu te bedotten? Hoe betrouwbaar is de informatie en welk belang heeft de partij die me dit vertelt? Leerzaam was het en interessant om te zien hoe de waarheid te verbuigen is en hoe dat veelvuldig wordt gedaan.

Deze reis heeft me scherper gemaakt als het gaat om het zien van het belang van de geïnterviewde. In Kosovo wil iedere groep zijn gelijk halen in de pers. Het gaat niet om de waarheid, maar om politiek. En politiek is vooral een spel. Een spel dat journalisten moeten begrijpen.

1 reactie

Opgeslagen onder Uncategorized

Op zoek naar waarheid in ‘’Stikvallei’’

Koning van de non-fictie: dat is Frank Westerman. In zijn zevende boek Stikvallei maakt hij opnieuw een adembenemende reis en een geweldig verhaal. Wat hem eerder bij onder andere zijn boek Ararat lukte, gebeurt hier opnieuw.

Het boek gaat over een vallei in Kameroen. Op 21 augustus 1986 sterft daar in één nacht al het leven uit. Mensen en dieren sterven en niemand weet hoe het kan. Er zijn al heel wat onderzoekers, dominees en lokale bewoners die hun hoofd over de kwestie hebben gebroken. Wat is er gebeurd?

Westerman vertelt over de verhalen en mythen die ontstonden over de nacht dat het allemaal gebeurde. Hij legt uit hoe mythes ontstaan en hoe ze betekenis geven aan een gebeurtenis. Erg interessant en meesterlijk beschreven zoals altijd. Zijn boek gaat over waarheid. Hebben de mythemakers gelijk of zijn het de wetenschappers die het bij het rechte eind hebben? Ook wetenschappers maken slippertjes of hebben last van kokervisie. Al met al een onderhoudend boek. Erg leuk en ondertussen gaat het over één van de diepste vragen in het leven: wat is waarheid?

Een vraag die ik aan Westerman wil stellen is: wat denk je zelf dat er is gebeurd? Dat is waar ik wel benieuwd waar ben.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Handboek Hoofdredacteur roept vooral vragen op

12 essays van hoofdredacteuren over hoofdredacteuren. Dat beloofde smullen te worden. Vakmannen over het beroep van vakman. Helaas viel de inhoud nogal tegen. Droge uiteenzettingen over een tijd die is geweest.

Handboek Hoofredacteur is vooral een verhalenbundel van mannen die al te lang op een krantenredactie rondlopen. ‘’Krantje maken’’ om in de termen van Sjuul Paradijs te blijven. Geen seconde besteed het boek aandacht aan de gewijzigde verhoudingen in het vak. Welke hoofdredacteur kon door zijn beleid zorgen voor het vasthouden van lezers? Welke hoofdredacteur faalde jammerlijk in deze opdracht? Misschien is het omdat het boek geschreven is in opdracht van het Genootschap van Hoofdredacteuren. Journalistieke onafhankelijkheid is dan uitgesloten. Elkaar een aai over de bol geven en in de kont kruipen is het gevolg ervan. Er zit geen scherpte in het boek.

Het boek verhandelt de historie van het hoofdredacteurschap. Op zich boeiend, maar waarom geen blik op de toekomst? Ik mis de visie op een nieuwe medialandschap. Zijn hoofdredacteuren geen visionairen? Volgens het boek geven ze leiding aan intellectuelen. Aan anarchistische intellectuelen ook nog eens. Maar hoe ver reikt hun leiderschap als de krant steeds meer gebruik maakt van freelance journalisten?

Kortom Handboek Hoofdredacteur roept meer vragen op dan antwoorden. Dat kan met dit boek niet de bedoeling zijn. Helaas.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

‘’Kosovo is niet klaar voor homo’s’’

Officieel is het dik in orde met de homorechten in Kosovo. Homoseksualiteit is er legaal sinds 1994 en alle vormen van discriminatie zijn verboden, maar de praktijk is weerbarstiger. Andersgeaarden hebben het zwaar in Kosovo.

In Kosovo zijn geen LHBT-barren of clubs. Anders geaarden komen elkaar online tegen of in het geheim. Het traditionele gezin is de norm. Bovendien noemt 90% van de inwoners van het land zichzelf islamitisch. In de islam is homoseksualiteit een zonde. LHBT’ers worden dus niet zomaar geaccepteerd. Sterker nog, vaak is er afwijzing. Jongeren worden verstoten uit de familie of in elkaar geslagen.

Mensenrechtenombudsman Sami Kurthesi zegt tegen Kosovotwopointzero.com dat hij te weinig financiële middelen heeft om voorlichting op scholen te geven om meer begrip te kweken voor andersgeaarden. De komende jaren ziet het er niet naar uit dat de situatie gaat verbeteren. Kurthesi zei in 2012 tegen The Huffington Post het volgende: ‘’Rechten zijn goed en ik heb geen probleem met mensen die andersgeaard zijn. Maar waarom kunnen ze het niet voor zichzelf houden? Kosovo is niet klaar voor homo’s.’’ Kosovo heeft nog een lange weg te gaan.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

All inclusive? Boek geen reis naar Kosovo

In Kosovo is nauwelijks sprake van een toeristische industrie. Nederlandse reisbureaus boeken nauwelijks reizen naar het land. Kosovo is ongerept en vooral geschikt voor avonturiers.

Het enige internationale vliegveld van het landje ligt in de hoofdstad Pristina. Treinen rijden er niet. Wie vervoer wil, moet een auto huren of met de taxi. Het voordeel van Kosovo is dat het leven er goedkoop is. Een Europese toerist voelt zich er al snel koning. Voor vijf euro kun je dineren, voor een halve liter bier betaal je nog geen euro.

Na een uitgebreide speurtocht op internet blijkt van de internationale kranten alleen The Daily Telegraph een verhaal te hebben geschreven over Kosovo en toerisme. Het artikel dateert uit 2013 en gaat over een Brits echtpaar dat zich heeft gevestigd in het land en een hotel is begonnen. Kosovaren zijn volgens het artikel leuke mensen en het land is onontdekt. Daar waren we al achter.

Maar waarom zou je als toerist in vredesnaam naar Kosovo gaan? Leuke landen zijn er genoeg, ook op de Balkan. Kroatië bijvoorbeeld is tegenwoordig een populaire vakantiebestemming. Het avontuur is misschien wel de beste reden om naar Kosovo op vakantie te gaan. In de kroeg heb je een goed verhaal te vertellen na de vraag waar je op vakantie bent geweest afgelopen zomer. Het is weer eens wat anders dan Zuid-Frankrijk. Zoals gezegd is het leven er goedkoop. Bovendien zijn er schitterende Oosters-Orthodoxe kerken en kloosters waar je naar binnen kunt.

Het land heeft een hele andere cultuur dan in de rest van Europa. 90% van de bevolking is islamitisch. Wil je eens wat anders dan anders dan is Kosovo een goede optie om eens heen te gaan. Ga je liever naar een all inclusive resort dan zit je in Kosovo verkeerd.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geen snelle oplossing politieke onrust Kosovo

Het is politiek gezien nog steeds een rotzooi in Kosovo. De afgelopen maanden waren er steeds al protesten in Pristina. Een aantal daarvan werd de kop ingedrukt door de politie. Afgelopen zaterdag vond er weer een protest plaats in de hoofdstad. Deze keer met vertegenwoordigers van drie oppositiepartijen. Het Bosnische nieuwsmedium Vijesti spreekt over een protestcultuur onder de Kosovaren.

‘’Dit is niet onze regering.’’ Met deze leus op de lippen, marcheerden enkele duizenden Kosovaren door de stad. De demonstranten zijn boos omdat de regering steeds meer samenwerking zoekt met Servië. Dat zet kwaad bloed bij de oppositiepartijen. Servië erkent Kosovo niet als onafhankelijke staat.

Waarschijnlijk is de wankele economische positie de grootste veroorzaker van de onrust. De afgelopen maanden vond er een ware exodus plaats onder jonge Kosovaren. 200.000 van hen verlieten het land op een bevolking van 1.8 miljoen inwoners. Het aantal werkloze Kosovaren is groot. De regering krijgt er niet goed vat op. Daarbij is bekend dat de overheid uitermate corrupt is. Ook een bron van ergernis onder gewone Kosovaren.

Een snelle manier om de rust te herstellen, lijkt er niet. De regering heeft aangegeven niet in te grijpen tijdens protesten zoals ze eerder wel deed. Toen werden er meer dan honderd demonstranten opgepakt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized